Άρθρα

Περὶ τοῦ Μετεωσταθμοῦ

Ὁ Μετεωρολογικὸς σταθμὸς Γαρδικίου Ἀσπροποτάμου Τρικάλων, ἐγκαταστάθηκε στὶς ἀρχὲς Δεκέμβρη τοῦ 2009 -μετὰ ἀπὸ σχετικὸ σχεδιασμὸ καὶ προετοιμασία ἀπὸ τὸν Ὀκτώβρη τοῦ '09- πλησίον τῆς ἤδη ὑπάρχουσας ἀπὸ τὸ Φεβρουάριο τοῦ ἴδιου ἔτους, πρώτης δικτυακῆς κάμερας, στὴν πέτρινη παραδοσιακὴ οἰκία τοῦ Γρηγορίου Τσακνῆ. Ξεκίνησε κανονικὰ ἀπὸ 1η Ἰανουαρίου τοῦ 2010 νὰ καταγράφει καὶ να δημοσιεύει δεδομένα καιροῦ, ἀρχικὰ στὸ weatherlink.com, μέσῳ τοῦ συστήματος weatherlinkIP™, ἀλλὰ σύντομα ἐντάχθηκε στὸ δίκτυο σταθμῶν τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν, ὅπου καὶ ἀπέκτησε τὴν πρώτη ἐπίσημή του σελίδα. Σχεδὸν παράλληλα ἐντἀχθηκε καὶ στὸ μεγαλύτερο πανελλήνιο ἠλεκτρονικὸ δίκτυο μετεωσταθμῶν metar.gr, ἀπ' ὅπου ἀπέκτησε καὶ κωδικoποιημένο σῆμα metar.

Ὁ τύπος σταθμοῦ τὸν ὁποῖο ἐξ' ἀρχῆς ἐπιλέξαμε νὰ ἐγκαταστήσουμε στὸ Γαρδίκι, πρώτον λόγῳ τῆς τοποθεσίας καὶ τῶν ἐνδεχόμενων ἀκραίων καιρικῶν συνθηκῶν, δεύτερον λόγῳ τῆς ἀνάγκης γιὰ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιπέδου καταγραφὴ καὶ δημοσιοποίησι τῶν δεδομένων καιροῦ αὐτοματοποιημένα, χωρὶς ἀνθρώπινη παρέμβασι, καὶ ἐπιπροσθέτως μὲ δεδομένη τὴν ἤδη ἀποταμιευμένη σὲ πανελλήνιο ἐπίπεδο πολυετὴ ἐμπειρία ἀπὸ τὰ δίκτυα μετεωρολογικῶν σταθμῶν, εἶναι ὁ DAVIS VANTAGE PRO II with 24 hour FAN ASPIRATED RADIATION SHIELD (#6153). Πρόκειται γιὰ ἕναν δοκιμασμένο σὲ παγκόσμια κλίμακα σταθμό, ἐπαγγελματικοῦ ἐπιπέδου, τόσο ἀπὸ πλευρᾶς ἀξιοπιστίας μετρήσεων καὶ καταγραφῶν, ὄσο καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἀχτοχῆς, συνεχοῦς αὐτόματης λειτουργίας καὶ συνεργασίας μὲ Η/Υ καὶ δίκτυα.Ὁ σταθμὸς ἀπαρτιώνεται οὐσιαστικὰ ἀπὸ δύο βασικὰ μέρη, τὴν Ἐξωτερικὴ Μονάδα τῶν Αἰσθητήρων (Integrated Sensor Suite - ISS) στὴν ὁποία συνδέεται καὶ τὸ Ἀνεμόμετρο, καὶ τὴν (ἐσωτερικὴ) Κονσόλα.

Α. ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ (ISS)

thumb ISS13

Ἐξωτερικὴ Mονάδα -ποὺ ἀποτελεῖ διεθνὴ πατέντα τῶν σταθμῶν Davis- κατεφέρνει καὶ συνδυάζει τὴν λήψη τῶν δεδομένων ἀπὸ τοὺς αίσθητῆρες σύμφωνα μὲ τὶς πλέον σύγχρονες ἐπιστημονικὲς προδιαγραφές, μὲ τὴν ἀδιάκοπη ἀσύρματη ἀποστολή τους πρὸς τὴν κεντρικὴ Κονσόλα, καὶ ὅλα αὐτὰ σὲ μία στιβαρή, ἀνθεκτικὴ στὶς καιρικὲς συνθῆκες κατασκευή, ποὺ καλύπτει σὲ μεγάλο βαθμὸ τὶς ἐνεργειακές της ἀνάγκες ἠλιακᾶ. Ἀποτελείται δέ, ἀπό:

  • Τὸ Fan Aspirated Radiation Shield, Καταφύγιο, δηλαδή, προστασίας ἀπὸ τὴν ἠλιακὴ ἀκτινοβολία, ἀεριζόμενο μέσῳ ἀνεμιστήρα ποὺ λειτουργεῖ μὲ μπαταρίες ἐπαναφορτιζόμενες ἀπὸ τὸ μπροστινὸ κάτω ἠλιακὸ πάνελ· στὸ «καταφύγιο» αὐτὸ φιλοξενεῖται τὸ Θερμόμετρο καὶ τὸ Ὑγρόμετρο.
  • Τὸ Βροχόμετρο, μέσα σὲ μιὰ εὐρύχωρη κωνικὴ κατασκευὴ συλλογῆς τῆς κατακρήμνισης (βροχή, χαλάζι, χιόνι, χιονόλυτος κλπ), τὸ ὁποῖο περιλαμβάνει θερμαντικὸ σῶμα (Οhmικὴ ἀντίσταση 20W μὲ θερμοστάτη καὶ μονωτικὸ ὑλικὸ ποὺ ἐπενδύει τὴν ἐσωτερικὴ ἐπιφάνεια τοῦ κουβᾶ τοῦ βροχομέτρου - τὴ λεγόμενη «χιονοκουβέρτα», αὐθεντικὸ ἐξἀρτημα τῆς ἴδιας ἐταιρείας) γιὰ τὴν καταγραφὴ τοῦ ὑετικοῦ περιεχομένου στερεῶν κατακρημνισμάτων (κυρίως χιονοῦ), ἀλλὰ καὶ δυνατότητα βαθμονόμησης (calibaration) μὲ δοκιμαστικὴ ποσότητα νεροῦ, γιὰ τὴν ἀκριβέστερη δυνατὴ καταγραφὴ τοῦ ὑετοῦ.
  • Τὴν κεντρικὴ Ἠλεκτρονικὴ Πλακέτα τῆς Μονάδας, σὲ εἰδικὴ ἀδιάβροχη καὶ ἀδιαπέραστη ἀπὸ ὑγρασία κατασκευή, ἡ ὁποῖα συλλέγει ἐνσύρματα τὰ δεδομένα τῶν παραπάνω αἰσθητήρων σὺν τοῦ ἀνεμομέτρου, καὶ τὰ ἀποστέλλει ἀσύρματα πρὸς τὴν κεντρικὴ Κονσόλα, ἀνὰ 2-3 δευτερόλεπτα. Χρησιμοποιεῖ καὶ αὐτὴ  μπαταρία ἐπαναφορτιζόμενη ἀπὸ τὸ μπροστινὸ ἄνω ἠλιακὸ πάνελ.

istosΣτὴν περίπτωση τοῦ σταθμοῦ μας, ἡ μονάδα αὐτὴ εἶναι ἐγκατεστημένη σὲ 6μετρο (ἀρχικὰ μονοκόμματο, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ χειμῶνα τοῦ 2013 τηλεσκοπικὸ πλέον) ἱστό, στὰ 2,5 μέτρα ἀπὸ τὸ ἔδαφος. Στὸν ἴδιο ἰστό, στὴν κορυφή του (στὰ 6 μέτρα) εἶναι ἐγκατεστημένο τὸ Ἀνεμόμετρο, τὸ ὁποῖο συνδέεται ἐνσύρματα μὲ τὴν Ἐξωτερικὴ Μονάδα. Ὁ ἰστὸς εἶναι τοποθετημένος σὲ πλαγιά, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον σπανή, χωρὶς ἰδιαίτερη βλάστησι, χωρὶς κανένα δέντρο ἢ ἄλλο φυσικὸ ἢ τεχνητὸ ἐμπόδιο νὰ ἐπηῤῥεάζει τὴν ἄριστη λειτουργία τοῦ ἀνεμομέτρου καὶ τοῦ βροχομέτρου, σὲ ἀπόσταση περίπου 15 μέτρων ἀπὸ τὴν πέτρινη παραδοσιακὴ οἰκία Γρηγορίου Τσακνή, ποὺ ἀποτελεῖ καταφύγιο γιὰ τὴν κεντρικὴ Κονσόλα τοῦ σταθμοῦ, τὸν Υ/Η καὶ ὅλα τὰ ἠλεκτρονικὰ μέρη. Ἡ μόνη συνεχῆς παροχὴ ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος πρὸς τὸν ἱστό, γίνεται γιὰ τὴ λειτουργία τοῦ θερμαντικοῦ σώματος τοῦ βροχομέτρου, κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνες, γιὰ τὴν καταγραφὴ τοὺ ὑετικοὺ περιεχομένου τοῦ χιονιοῦ ποὺ πέφτει στὸ χωριό.

Β. ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΟΝΣΟΛΑ

vcosnoleΚεντρικὴ Κονσόλα τοῦ σταθμοῦ ἀποτελεῖ τὸ βασικὸ ἐγκέφαλο τοῦ σταθμοῦ, τὴν κεντρικὴ μονάδα συλλογῆς, καταγραφῆς ὡς πρὸς τὸ χρόνο καὶ διαχείρησης τῶν μετεωρολογικῶν δεδομένων τῆς Ἐξωτερικῆς Μονάδας, στὰ ὁποῖα ἐπιπροστίθεται ἡ Βαρομετρικὴ Πίεσι ποὺ μετρᾶ ἡ Κονσόλα.  Πέραν τῆς παρουσίασης στὴν μπροστινὴ ὀθόνη τῶν δεδομένων καιροῦ σὲ πραγματικὸ χρόνο, ἡ κονσόλα συνδέει στὸ πίσω τῆς μέρος τὸν Καταγραφέα Δεδομένων (Data Logger), ὁ ὁποῖος συνδέεται μέσω σειριακῆς σύνδεσης μὲ Η/Υ καὶ δίνει ἔτσι τὴ δυνατότητα -μέσῳ λογισμικοῦ- γιὰ μεταφορὰ καὶ μακροπρόθεσμη καταγραφὴ τῶν δεδομένων στὸν Η/Υ, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἐπεξεργασία, παρουσίασή τους μέσῳ γραφημάτων καὶ ἀποστολὴ - ἀπεικόνισι τῶν δεδομένων στὸ διαδίκτυο. Ὅπως προ-εἶπαμε, ἡ κονσόλα δέχεται δεδομένα ἀπὸ τὴν Ἐξωτερικὴ Μονάδα ἀνὰ μερικὰ δευτερόλεπτα, εἶναι ῥυθμισμένη δέ, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ σταθμοὶ ποὺ ἐντάσσονται στὸ δίκτυο σταθμῶν τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν, νὰ ἀποθηκεύει τὰ δεδομένα σὲ πακέτα ἀνὰ 10λεπτο, τὰ ὁποῖα πακέτα περιλαμβάνουν ἀναλυτικὰ ὅλες τὶς μεταβολὲς μέσα στὸ χρονικὸ διάστημα αὐτό, βέβαια.

Στὴ δική μας ἐγκατάστασι, ἡ κονσόλα εἶναι ἐντὸς τῆς οἰκίας Γρηγορίου Τσακνή, καὶ ἐπιπλέον ἐντὸς στεγανοῦ κουτιοῦ, μέσα στὸ ὁποῖο ἔνα θερμαντικὸ σῶμα (ὑπὸ τὸν ἔλεγχο θερμαστάτη) ἐξασφαλίζει θερμοκρασία ≥ 5oC γιὰ τὴν εὔρυθμη λειτουργία της. 

Ἡ περαιτέρω ἐπεξεργασία τῶν δεδομένων καὶ ἀποστολὴ τῶν ἀντίστοιχων ἀρχείων καὶ ἀνανεώσεων στὸ server μας ἀλλὰ καὶ στὸ server τοῦ Ἀστεροσκοπείου Ἀθηνῶν, γίνεται ἀπὸ τὸν Η/Υ (ἰδιοκτησίας τοῦ Ἀστεροσκοπείου, ποὺ μᾶς προσφέρθηκε εὐγενικᾶ μετὰ τὴν ἔνταξι τοῦ σταθμοῦ στὸ δίκτυό τους), μέσῳ τῶν λογισμικῶν WeatherLink® (τὸ ἐπίσημο λογισμικὸ τῆς Davis καὶ τοῦ σταθμοῦ) ἀλλὰ καὶ τὸ Weather Display®. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἄρχισε νὰ λειτουργεῖ τὸ Weather Display, ὁ σταθμὸς ἄρχισε νὰ στέλνει δεδομένα καὶ ἔγινε μέλος τῶν παγκοσμίων δικτύων σταθμῶν Weather Underground, Awekas καὶ CWOP. Ἡ ἀναβάθμισι τοῦ δικτύου τῆς κινητῆς -ποὺ ἀρχικᾶ συνέδεε τὸ σύστημα μὲ τὸ ἴντερνετ- σὲ ἀρκετὰ καλὸ 3G, καὶ ἀπὸ τὸ Φλεβάρη τοῦ 2014 ἡ ἐνεργοποίησι τῆς ἐπίγειας εὐρυζωνικῆς (dsl) σύνδεσης, ἔδωσαν ἄλλο ἀέρα πλέον στὴν ἐνημέρωσι γιὰ τὸν τρέχοντα καιρὸ στὸ Γαρδίκι, ποὺ γίνεται πλέον σὲ πραγματικὸ χρόνο, ἀνὰ 8 δευτερόλεπτα, μέσῳ τῆς πλατφόρμας τοῦ Weather Display LIVE.

Tύπος σταθμοῦ: DAVIS Vantage Pro 2, with Fan Aspirated Radiation Shield, Rain collector Heater ON
Ἀκριβὴς θέσι σταθμοῦ:
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΠΛΑΤΟΣ: 39° 32' 33.7482" Β (deg min sec), 39.54270767147186° (decimal)
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΜΗΚΟΣ: 21° 15' 27.4104" Α (deg min sec), 21.257614219782226° (decimal)
Ὑψόμετρο: 1105 m (3625 πόδια)

  • Pinterest